اشاره:
رسانه سينما ابزاري است كه ميتواند در انتقال ارزشها و فرهنگ انتظار و مهدويت نقش بسيار مهمي را ايفا نمايد و امروز اكثر حكومتها به اهميت اين موضوع پي بردهاند و لذا سعي ميكنند، اين ابزار را به منظور ترويج اهداف خود بكار گيرند. از طرفي هنرمنداني كه اعتقاد و ايمان به ظهور حضرت بقيه الله(عج) دارند نيز بيكار نبوده و در خلق آثار ماندگار عزم خود را جزم نمودهاند، از جمله اين افراد هنرمند متعهد آقاي جمال شورجه است كه دوربين او تصاويري را پيرامون دفاع مقدس و آرمانهاي ملت مسلمانان ايران و مقوله مهدويت به تصویر کشیده كه جديدترين فيلم وي «وعده ديدار» نام دارد.به همين منظور گفتوگويي با ايشان انجام دادهايم.
• جناب آقاي شورجه لطفاً بفرماييد چه انگيزهاي باعث شد سراغ «وعده ديدار» برويد و طرح كلي قصه چيست؟
طرح كلي قصة فيلم «وعده ديدار» پرده و تابلوي ديني و مذهبي است با عرض و طول 30 متر كه موضوع آن اشتراك اديان با محوريت منجي و موعود است. اديان مختلف در موضوع آخرالزمان و ظهور منجي مشتركند. كسي كه خواهد آمد و جهان را پر از عدل و عدالت، صلح و دوستي و محبت ميكند و عرصه را بر ظالمان و جباران و جانيان، تنگ ميكند و عطر رفاه و امنيت جسمي و عاطفي را ميپراكند و حكومت حقه الهي را ميگستراند، طرح كلي فيلمنامه اين حقيقت است كه راه نهايي تكامل حكومت ديني، توسط مهدي (ع) صورت ميگيرد و ايشان حكومتي را كه انبياء و اوليا و ائمه(ع) به دنبال تحقق آن بودندرا
محقق ميكند كه شاكلة اين حكومت عدالت است.
فيلمنامه اوليه كه آقاي حميد خاكبازان نوشته بودند بود پر از اين معارف ناب الهي بود كه حقير هم مجذوب آن شدم.
• فكر ميكنيد آنچه ساخته شده چند درصد طرح اوليه و نظر شما را تأمين كرده است؟
فيلمنامه اوليه كه حاوي نكات معارفي بسيار زيبا و نابي بود، توسط معاونت سيما و در شوراي اين معاونت بهدلايل مختلف رد شد. مدير گروه معارف شبكه فيلمنامه را به بنده و آقاي سيد احمد ميرعلايي (تهيه
كننده) داد و گفت با حفظ اين مضمون و جان مايه، فيلمنامه را تغيير بدهيد و در طول مسير تغيير فيلمنامه و باب ميل در آوردن آن قاعدتاً بخشهايي از معارف ناب آخرالزماني آن كم و زياد شد تا جائيكه سرانجام
فيلمنامه تازه نوشته شده به تصويب رسيد و ما هم نهايت سعي خود را داشتيم تا جان مايه در مغز قصه بماند. از اين بابت بنده راضي هستم. فيلم سينمايي «وعده ديدار» چكيده سريالي است به نام پرده عشق كه در سيزده قسمت نكات كم گفتهاي از فرهنگ انتظار را بازگو ميكند كه قاعدتاً خلاصه كردن سريال حدوداً 600 دقيقهاي در ظرف سينمايي حدود 90 دقيقه نميتواند حق مطلب را ادا كند.
نهايتاً از فيلم «وعدة ديدار» بهدليل ويژگيهايي كه دارد راضي هستم ولي بهطور قطع سريال آن رضايتبخشتر بود.
• آقاي شورجه مانع موفقيت صد درصد شما چه بوده است؟
گمان نميكنم، و شايد نادر باشند كارگرداناني كه مدعي باشند، به تمام اهداف خود رسيدهاند و صد درصد از فيلم خود راضي هستند. خصوصاً در سينماي ما، فيلمسازي تابع شرايط و فاكتورهاي زيادي است و
خيلي عوامل در به نتيجه رسيدن يا نرسيدن صد درصد آن تأثير دارند. در فيلمسازي، ما هميشه تابع شرايطيم. شرايط سياسي، شرايط اجتماعي و فرهنگي و اخيراً هم تابع بيقيد و شرط سينمادارها كه بدون
هيچ دغدغه و زحمتي بيش از پنجاه درصد درآمد فيلم را از همان ابتداي فروش فيلم برميدارند و اين وظيفه دولت است كه بودجه لازم را براي كارگردان به ميزاني تأمين كند تا بدون دغدغه فروش و گيشه، نگاهش
صرفاً معطوف فيلمهاي مبتذل پرفروش نباشد. كه البته از اين دست فيلمها در سينماي كنوني كم نداريم و ديگر صداي نادر فيلمهاي ديني و معنوي در ميان غوغاي ابتذال بهگوش كسي نميرسد.
با اين اوصاف از نحوة اكران فيلم راضي نيستم و يكي از موانع اصلي، نرسيدن نواي آرامبخش جان ماية ديني و معارفي اين فيلم در مدت زمان پخش فيلم و عرضه آن بوده است.
متأسفانه سالهاست، دستهايي در كار است تا فيلمهايي كه سازندههايي امثال بنده، كه هنوز ظاهر اسلامي خود را حفظ كردهايم ميسازند، زمين بخورند و سازنده و تهيه كننده آن طوري زمين بخورند كه قادر به
بلند شدن نباشند. در عوض فيلمهايي كه به مقدسات و اعتقادات مردم توهين ميكنند و فرهنگ اباحهگري و ابتذال را در جامعه و خصوصاً در ميان قشر جوان ترويج ميدهند، مورد حمايت مادي و عاطفي قرار گيرند
و كارگردان و نويسنده، هنوز فيلمي را تمام نكرده براي چندين فيلم ديگر قرارداد ببندد.
بنابراين جنگي كه در حال حاضر ما داريم، در ميان خاكريزهاي خودي است و بيشتر مبارزه را حقير و هم كيشانم در طول اين سالها با مديران فرهنگي داشتهايم كه نتوانستهاند و يا نخواستهاند، تكليفشان را با
دينشان روشن بكنند. در حالي كه بايد پرسيد اگر شما به امام زمان(ع) معتقديد چرا رنگ و بوي امام زمان(عج) و انتظار و ظهور در سينما و هنر و فرهنگتان تا اين حد كمرنگ است. چرا امام حاضر(ع)، در زندگي فرهنگي ما و شما و ادبيات و هنر ما غايب است؟ چه سياستگذاري طي 25 سال پس از حكومت اسلامي پايه ريزي شده كه امام غايب(ع) را جوان ما درك نكرده و در جستجوي آن حضرت نيست؟
• به عنوان يك هنرمند و فيلمساز مسلمان چه نگرشي درباره مهدويت و ارايه اثر هنري مثل فيلم در اين باره داريد؟
در فرهنگ غني شيعه، ما معتقديم امام عصر(عج) حاضر و ناظر است و زمين و زمان به بركت وجود شريف ايشان برقرار و استوار است و به توسط وجود ايشان است كه سرانجام حكومت حقة عدل در جهان مستقر
خواهد شد؛ اگر به اعتقاد و باور خود پايبند باشيم و امام حاضر را ناظر بدانيم، قاعدتاً در جهت ظهور و فرج آن حضرت(ع) گام برخواهيم داشت. بايد اعتراف كنم كه در حال حاضر هاليوود و سينماي آمريكا بيش از ما
به فكر آخرالزمان و منجي است. امروزه بهدليل موج فزايندة معنويتگرايي كه در غرب، در شرف تكامل است. سردمداران كفر جهاني و شيطان بزرگ با سفارش مسيحيان صهيونيست ميخواهند با طرح موضوعات آخرالزماني خود را در صف اول مشتاقان حضور منجي و بازگشت و رجعت مسيح قلمداد بكنند.
سفارش ساخت برنامههاي تلويزيوني و سينمايي و راهاندازي شبكههاي ماهوارهاي و سايتهاي اينترنتي در اين خصوص از سوي دولت غاصب اسراييل و آمريكا در همين راستا است.
موج جديد نهضت رسانهاي منجي محور و آخرالزمان گرايانه مسلمانان را در صف اول دشمنان خود ترسيم و تجسم ميكنند و تحت پوشش و تلاش معنوي و ديني بزرگترين جنايات را در عراق و فلسطين و ديگر نقاط دنيا انجام ميدهند.
بهنظر ميرسد يكي از وظايف هنرمندان، فرهنگيان و فرهيختگان عصر ما كه داعيه مسلماني دارند، افشاي توطئههاي اين جنايتكاران و مبارزه با اين شيطنتهاست.متأسفانه بهدليل عقبماندگي اعتقادي پارهاي از مسئولين فرهنگي ما هيچ وقت نتوانستهايم در حوزة فرهنگ و هنر و سينما مهاجم باشيم.
• آقاي شورجه، چه كاركردي را براي فرهنگ مهدوي قايل هستيد و چرا فكر ميكنيد، بايد در عرصه فرهنگ مهدوي و انتظار وارد شد؟
كاركرد اصلي فرهنگ مهدوي و انتظار، اميد است. اميدواري به انسان پويايي و تحرك ميدهد و خمودي و جمود را از انسان ميگيرد و انسان را همواره سرپا، آماده و زنده نگهميدارد. انساني كه انتظار آمدن عزيزي را ميكشد، هميشه بيدار است و در تدارك پذيرايي و گاه از خانه هم بيرون ميآيد تا به استقبال ميهمان برود. بنابراين كاركرد اصلي انتظار و اميد است و مهمترين نياز عاطفي و روحي انسان در جهت تكامل اميدواري است. از ديگر ويژگيهاي حكومت حضرت مهدي(ع) حكومت عدل و عدالت است. امنيت در پرتو عدل شكل ميگيرد و حاكم عادل و كارگزاران عادل هستند كه اين حكومت را رهبري ميكنند و آرزوي هر انساني زندگي در چنين شرايطي است. براي تحقق چنين شرايطي همواره انسان مؤمن دست به دعا است و رويكرد و جهت فرهنگي و هنر انتظار و فرهنگ مهدويت، ترويج مقدمات ظهور است و مبارزه با هرآنچه كه مانع بسترسازي آن است.
امر به معروف و نهي از منكر از مقدمات و لوازم ظهور است كه كاركرد اين فريضه در ساحت هنر و سينما بسيار فراگير و گسترده است. امر به معروف و نهي از منكر در حوزه سياسي، حوزه عدالت اجتماعي و حوزه اقتصادي ما را به سوي بيشمار سوژهها و مضامين و موضوعات ميبرد كه همگي مقدمات آخرالزماني است.
• به عنوان آخرين سؤال بفرماييد نمود بقيه كاركردها را در كجا بايد جستجو كرد؟ ميان نويسندگان، مديران فرهنگي و يا ...
اگر ميبينيم كه سينما در بسياري از كاركردهاي خود ضعيف و ناتوان است و نتوانسته گوشههايي از فرهنگ مهدوي را به نمايش درآورد، از دو حال خارج نيست. يا از بيبرنامگي و كم مايگي سياستگذاران سينما و فرهنگ ما است كه نتوانستهاند در طول اين سالها برنامهاي مدون و دراز مدت و آيندهنگر و كاربردي براي نسل كنوني و آينده ما تبيين و تعريف كنند. كه يا سينما را نشناختهاند و از كاركردهاي آن بيخبرند كه اين احتمال ضعيفي است و يا قدرت برنامهريزي بر آن را ندارند و يا اصلا به چنين وظيفه و كاركردي براي سينما اعتقاد ندارند.
از سوي ديگر اصحاب هنر نيز در اين خصوص اهتمام لازم را نداشتهاند. آنهايي كه معتقد كاركرد بودند دستشان از امكانات كار و توليد تهي بوده و بضاعت سختافزاري را نداشتهاند و يا در اختيارشان گذاشته نشده، قشر ديگري از قبيله سينما و هنر هم كه اساساً نگاهشان به سينما سرگرمي تفريح و كسب درآمد است. يكي آنرا در گيشه جستجو ميكند، ديگري در سالنهاي مدرن جشنوارههاي ينگه دنيا و عكس گرفتن و پياده شدن از آسانسور و يا پلكاني كه فلان بازيگر هاليوودي از آن پايين آمده و يا بالا رفتن و سوار بر بالهاي فيلم و نگاتيورهايشان از اين جشنواره به آن جشنواره فرصت فكر كردن به فرج و ظهور و انتظار را به آنها نداده است.
• با تشكر از شما كه وقتتان را در اختيار ما قرار داديد، اميدواريم كه از اين پس شاهد اكران حجم قابل توجهي از اين دست برنامهها و فيلمها از شما و ديگر فيلمسازان متعهد كشورمان باشيم. ان شاء الله.
منبع:ماهنامه موعود شماره 52
